Gastcolumn DAAN: DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE BESTUURDER OGV ONRECHTMATIGE DAAD
Redacteur: Frank Thooft | Fotograaf: eigen foto Geplaatst op: 14-11-2018

Gastcolumn DAAN: DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE BESTUURDER OGV ONRECHTMATIGE DAAD

Als een vennootschap wanprestatie of een onrechtmatige daad pleegt, is uitgangspunt dat alleen de vennootschap aansprakelijk is. Onder bijzondere omstandigheden kan daarnaast ook een bestuurder van de vennootschap aansprakelijk zijn. Van een dergelijke externe bestuurdersaansprakelijkheid, dus tegenover anderen dan de vennootschap, is niet snel sprake. Regelmatig worden (feitelijk) bestuurders door derden aangesproken op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Wie kan worden aangesproken en welke norm wordt dan toegepast?

Wie is bestuurder?

Bij de externe aansprakelijkheid gaat het doorgaans om degene die in het handelsregister van de Kamer van Koophandels als statutair bestuurder van de NV, BV (of vereniging of stichting) staat ingeschreven. Maar ook anderen, feitelijke beleidsbepalers, dus degenen die zich met het bestuur bezig hielden hoewel zij dus niet de statutair bestuurder zijn, kunnen als bestuurder worden aangemerkt.

Norm voor bestuurdersaansprakelijkheid: ernstig persoonlijk verwijt

De norm voor persoonlijke aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad volgt uit een aantal standaardarresten van de Hoge Raad. Kort gezegd moet de (feitelijk) bestuurder persoonlijk een verwijt kunnen worden gemaakt, dat bovendien ‘voldoende ernstig’ moet zijn. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen het geval

  • dat de bestuurder namens de vennootschap heeft gehandeld, en zelf de overeenkomst namens de vennootschap is aangegaan (een ‘Beklamel-geval’), en
  • dat de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar contractuele verplichtingen (‘Oosterhof-geval’) of wettelijke verplichtingen (‘Ontvanger/Roelofsen-geval’) niet nakomt.

Voor persoonlijke aansprakelijkheid is vereist dat de bestuurder wist of redelijkerwijze behoorde te begrijpen dat de vennootschap in de onder a en b genoemde gevallen niet haar verplichtingen zou kunnen voldoen en geen verhaal zou bieden.

Persoonlijk: iedere bestuurder afzonderlijk

In maart 2018 heeft de Hoge Raad (in het TMF-arrest) het persoonlijke karakter van het vereiste ‘ernstige verwijt’ benadrukt. Dat betekent dat voor iedere bestuurder afzonderlijk moet worden vastgesteld dat hij onrechtmatig heeft gehandeld of nagelaten én dat dit aan hem kan worden toegerekend. Het beginsel van collectieve aansprakelijkheid en de invloed van taakverdelingen (zoals toegepast bij interne bestuurdersaansprakelijkheid - dus de aansprakelijkheid van de bestuurder jegens de vennootschap) gelden niet bij de externe bestuurdersaansprakelijkheid van artikel 6:162 BW. Maar let op:

  • Ook het houden van onvoldoende toezicht op de uitoefening van een taak door een medebestuurder kan onder omstandigheden leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder.
  • Het persoonlijke karakter geldt niet voor de tweedegraads (of verdere graads) bestuurder: als de bestuurder een rechtspersoon is, geldt voor de uiteindelijke natuurlijke persoon achter die rechtspersoon-bestuurder niet de aanvullende eis dat ook aan hem een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. In februari 2017 bepaalde de Hoge Raad (in het arrest Le Roux/Hyka) dat als een rechtspersoon-bestuurder aansprakelijk is op grond van artikel 6:162 BW, iedere bestuurder daarvan in beginsel daarnaast (hoofdelijk) aansprakelijk is, tenzij hij aantoont dat hem persoonlijk geen ernstig verwijt kan worden gemaakt.

DAAN adviseert ondernemers en procedeert voor ondernemers. Voor advies of vragen over aansprakelijkheden of het voorkomen daarvan, kunt u altijd contact opnemen met een van onze ondernemingsrechtspecialisten.

Mascha Timpert is advocaat bij DAAN Advocatuur & Notariaat te Arnhem.

Auteur Geschreven door:
Foto's Fotografie door:

eigen foto

Agenda Activiteiten

19 feb

04:23
Locatie: Duiven

Roadshow grensoverschrijdend werken door BDO

18 dec

04:23
Locatie: Heijenoordseweg 5 Arnhem

Kerstborrel Ronald McDonald Business Breakfast Club