Nationale ombudsman groeide op in Oosterbeek
Redacteur: Frank Thooft | Fotograaf: Wikimedia Commons Geplaatst op: 21-04-2019

Nationale ombudsman groeide op in Oosterbeek

Als Nationale ombudsman is Reinier van Zutphen alom bekend. Dat hij als jochie in Oosterbeek opgroeide weten echter maar weinig mensen. Toch komt hij nog heel regelmatig in ons dorp. 

Van Zutphen toont zich een enthousiast verteller. En eenmaal op de praatstoel komen er steeds meer herinneringen terug. Hij woonde op de Parallelweg waar zijn ouders kort na zijn geboorte in 1960 naartoe waren verhuisd. Zijn vader werd directeur van de J.P. Heijestichting, zijn moeder kreeg een baan als onderwijzeres op de lagere school op het Zaaijerplein. Ook de jonge Reinier ging naar die school. Hij herinnert zich nog de bakker ernaast, en de groenteboer en de melkwinkel Van Evers rond dat plein.

Papierprikken

Het oude politiebureau op de Utrechtseweg, waar nu Kunstgalerij Albricht zit, was de verzamelplaats voor Reinier en zijn vriendjes als ze naar de middelbare school fietsten. Dat was het Christelijk Atheneum op Bovenover, waar nu de Montessori zit. Met enige regelmaat kwamen ze te laat, wat ze dan onverbiddelijk een rondje papierprikken opleverde, of een andere taakstraf van de strenge conrector – die overigens ook in Oosterbeek woonde.

World Jamboree

Van Zutphen was als jonge jongen een enthousiaste scout. Eerst bij de Trappershof, later bij de Trappershorst. In 1975, hij was toen vijftien jaar, mocht hij mee naar de World Jamboree in het Noorse Lillehammer. Maar niet zomaar; hij moest er wel wat voor doen van pa. Wekenlang spaarde hij geld ervoor dat hij verdiende met worsten verkopen, met zijn krantenwijkje en met andere klusjes. Daarnaast speelde hij piano. Hij had les van Hendrik Huizinga, de organist van de Protestantse kerk in Oosterbeek.

Rechten

Na de middelbare school koos hij voor de studie Rechten. Hoewel hij wel best geïnteresseerd was in techniek, bijvoorbeeld door het aan brommertjes sleutelen met zijn vriendjes, was hij nou toch ook weer niet zó technisch dat het een technische studie kon worden. En met Rechten kon je nog alle kanten uit, aldus zijn vader. Hij begon de studie in Rotterdam aan de Erasmus Universiteit. Hij had wel naar Utrecht willen gaan zoals meer van zijn klasgenoten, maar daarvoor werd hij uitgeloot.

Analytisch

Spijt van de keuze voor Rotterdam had Van Zutphen geen moment. De studie was boeiend, en toen hij in militaire dienst moest kon hij zijn juridische kennis inzetten als dienstplichtig officier. Het leverde hem meteen het inzicht op dat hij het analytische en onderzoekende van het juridische heel boeiend vond, en ook goed kon.

Rechter

Van Zutphen koos na het voltooien van de Rechtenstudie voor de aanvullende RAIO, de opleiding voor rechterlijk ambtenaar in opleiding. Hij doorliep alle stappen die je daar kunt zetten, kreeg daardoor functies variërend van secretaris en griffier tot officier van justitie. In Luxemburg vulde hij zijn ervaring internationaal aan door bij het Europese Hof te gaan werken als rechter. Ook in Den Haag, Almelo en op Curaçao was hij rechter.

Ongelijkheid systeem

Maar daar bleef het niet bij. Hij werd ook voorzitter van de Nederlandse vereniging voor Rechtspraak, de vakbond voor rechters en officieren van justitie. Daarna werd hij president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven. In 2015 werd hij benoemd tot Nationale ombudsman. Samen met zo'n 170 professionals zet hij zich als ombudsman elke dag in om, zoals Van Zutphen het noemt, ‘burgers te helpen om mondiger te worden en de ongelijkheid van het systeem te bestrijden’.

Huishoudelijke hulp

Die ongelijkheid kan gaan over een dame die via haar gemeente huishoudelijke hulp kreeg, maar van wie de zorgaanbieder minder uren hulp bood dan volgens de indicatie van de gemeente zou moeten. De gemeente verwees haar door naar de zorgaanbieder, maar die loste het probleem niet op. De ombudsman vond dat de gemeente zelf verantwoordelijk bleef voor het nakomen van de afspraak over het aantal uren huishoudelijke hulp.

Longarts

De bekende Oosterbeekse longarts die door de medische tuchtcommissie uit zijn ambt werd ontheven is een ander voorbeeld. Toen dat net speelde had de ombudsman al bezwaar aangetekend tegen de gang van zaken; recent werd hij weer ingeschakeld en werd de longarts uiteindelijk gerehabiliteerd. “In totaal benaderen ons zo'n 25.000 mensen per jaar met klachten en signalen over de overheid,”, zegt Van Zutphen. “Elke dag bellen er meer dan honderd mensen op met een vraag of een klacht.”

Veteranen

Van Zutphen is ook Veteranenombudsman. Een bekende kwestie was die van een Korea-veteraan die voor zijn gesneuvelde kameraad, die vlak voor zijn dood nog een aantal soldaten had gered, eerherstel vroeg. De brief daarover die 40 jaar geleden was verstuurd zou nooit aangekomen zijn; de overheidsinstantie die erover moest oordelen leek niet meer te bestaan; maar na lang speuren en veel werk kreeg de ombudsman het voor elkaar dat de gesneuvelde veteraan alsnog postuum een onderscheiding kreeg.

Niet veroordelen

Van Zutphen hanteert het adagium ‘actief langs de lijn, sportveld en werk, in het weekend en doordeweeks’. Hij doelt daarmee op zijn steun aan zijn vijftienjarige zoon op het voetbalveld en aan zijn dochters op het hockeyveld, maar ook op de rol die hij als neutrale ombudsman speelt in de kwesties waar hij in bemiddelt. “Een advocaat kiest partij voor zijn opdrachtgever, vaak het slachtoffer. Wij niet, wij analyseren en beoordelen de situatie en geven advies. We veroordelen niet, maar we zorgen ervoor dat de gang naar de rechter vaak niet meer nodig is doordat partijen met elkaar de geschillen kunnen oplossen.”

Roemrucht

Terug naar Oosterbeek. Van Zutphen is nog regelmatig in ons dorp bij zijn ouders of zijn beide zussen en loopt dan graag door het dorp. Om te zien wat veranderd is, en wat hetzelfde is gebleven. Om de roemruchte geschiedenis die het dorp de bekendheid van de Airborne heeft meegegeven, te herdenken. Of gewoon om af en te even bij de open haard van Schoonoord zijn verhalen op te rakelen.


Dit artikel verscheen op 18 april 2019 in uitgave nummer 19 van 'Oosterbeek Beleeft', zie ook Facebook

Auteur Geschreven door:
Foto's Fotografie door:

Wikimedia Commons

Agenda Activiteiten

23 mei

16:54
Locatie:

RAN Business ontmoet in De Vereeniging

18 apr

16:54
Locatie: Peeze, Ringoven 36 Arnhem

Bedrijfsbezoek VNO-NCW bij Peeze